Solana Piyasa Yapıcı (Market Maker) Rehberi: 6 Grafik Senaryosu İçin Bot Ayarları
Trading botları Solana'daki memecoin grafiklerini nasıl şekillendirir: ChainTx.Tools Piyasa Yapıcı için hazır altı Otomatik ALIM / Otomatik SATIM ayarı, her birinin maliyeti ve trader'ların aynı desenleri grafikte ve zincir üstünde nasıl tanıyabileceği.
Antonio Vaganovs·Yayınlandı ·Güncellendi ·11 dk okuma
Solana'daki bir memecoin'in fiyat grafiği, binlerce bağımsız trader'ın yaptıklarının toplamından ibaret değildir. Çoğu zaman mumların büyük bir kısmı, onlarca cüzdandan belirli bir programa göre alım satım yapan trading botlarından gelir. Bu botların nasıl çalıştığını anlamak piyasanın her iki tarafı için de faydalıdır: token yaratıcısı likiditeyi ve işlem aktivitesini nasıl kuracağını öğrenir, trader ise "kusursuz" bir grafiğin arkasında neyin saklanıyor olabileceğini görür.
Bu rehber, ChainTx.Tools Solana Piyasa Yapıcı aracıyla altı klasik senaryoyu ele alıyor: hangi ayarlar hangi grafik şeklini üretir, bunun maliyeti nedir ve aynı desen trader'ın gözünden nasıl görünür.
Piyasa Yapıcı nasıl çalışır?
Piyasa Yapıcı sizin kendi cüzdanlarınızdan işlem yapar. Cüzdanların özel anahtarlarını her satıra bir tane olacak şekilde Piyasa Yapıcı Özel Anahtarları (Base58) alanına yapıştırırsınız; anahtarlar tarayıcınızda kalır ve sunucumuza asla gönderilmez. Cüzdanları toplu halde hazırlamak kolaydır: onları Toplu Cüzdan Oluşturucu ile oluşturun ve Bire Çok aracıyla SOL gönderin.
Birbirinden bağımsız iki bot vardır: Otomatik ALIM Botu ve Otomatik SATIM Botu. Her biri kendi döngüsünü çalıştırır: her tick'te bir cüzdan seçer, bir swap yapar ve bir sonraki tick'i bekler. Dolayısıyla fiyatın yönünü iki döngü arasındaki denge belirler: her birinin ne sıklıkla ve ne kadar işlem yaptığı.
| Ayar | Neyi kontrol eder |
|---|---|
| Zamanlayıcı (Saniye) | Bot işlemleri arasındaki bekleme süresi: sabit (örneğin her 15 saniyede bir) veya min–maks aralığında rastgele |
| Miktar Modu | İşlem büyüklüğü: sabit, minimum ile maksimum arasında rastgele veya cüzdan bakiyesinin belirli bir oranı olarak yüzde. Alımlar SOL, satışlar token cinsinden ölçülür |
| Cüzdan Sıralama Stratejisi | Sıradaki işlemi hangi cüzdanın yapacağı: Rastgele, Sıralı, Son Alım Zamanı / Son Satım Zamanı (en uzun süredir boşta olan cüzdan önce gelir) ya da SOL veya token bakiyesine göre sıralama |
| Durdurma Koşulları | N çalıştırmadan sonra, hedef USD fiyatına veya piyasa değerine ulaşıldığında ya da toplam SOL veya token bakiyesi bir eşiği geçtiğinde otomatik durdurma |
| Slippage (%) ve İşlemler arası gecikme (ms) | İşlem gerçekleşirken fiyat hareketine karşı koruma ve RPC düğümüne gönderilen isteklerin temposu |
Yüzde modu her cüzdanın bakiyesine göre ölçeklenir, bu yüzden tek bir ayar farklı büyüklükteki cüzdanlar için işe yarar. Rastgele modu SOL veya token cinsinden kesin bir aralık belirler ve daha hassas kontrol sağlar. Aşağıdaki tarifler yüzde modunu kullanıyor; rastgele modu tercih ederseniz yüzdeyi, tipik bir cüzdan bakiyesinin aynı payına denk gelen miktara çevirin. Yüzde modunda bot, ağ ücretleri için her cüzdanda daima 0,005 SOL bırakır.
Başlamadan önce
- Cüzdanlar ve SOL. Cüzdanları yükleyin, tablo SOL ve token bakiyelerini gösterene kadar bekleyin ve her cüzdanda ücretler için SOL bulunduğundan emin olun.
- RPC düğümü. Birkaç saniyede bir işlem gönderen bir bot için premium bir RPC uç noktası kullanın (RPC Düğümleri (Nodes) bölümünden ayarlanır). Herkese açık uç noktalar hızla istek limitlerine takılır ve işlemler başarısız olmaya başlar.
- DEX ve havuz. Jupiter önerilir: her işlemi mevcut en iyi havuz üzerinden yönlendirir. Hâlâ Pump.fun bonding curve aşamasındaki tokenler de desteklenir; Piyasa Verileri bloğunda Bonding Curve İlerlemesi de görüntülenir.
- Slippage. Volatil coinler için %5–30, daha sakin olanlar için %1–3.
- Durdurma Koşulları. Bunları başlatmadan önce ayarlayın: en azından bir piyasa değeri hedefi ve minimum toplam SOL bakiyesi. Limitsiz bırakılan bir bot bütçeyi beklediğinizden daha hızlı tüketir.
- Deneme işlemi. Havuzun, slippage ayarının ve RPC'nin çalıştığını doğrulamak için Manuel Kontrol modunda küçük bir işlem yapın.
Hızlı başvuru: altı senaryo
| Senaryo | ALIM botu: zamanlayıcı | ALIM botu: miktar | SATIM botu: zamanlayıcı | SATIM botu: miktar |
|---|---|---|---|---|
| 1. Kademeli yükseliş | rastgele 15–45 sn | SOL'ün %3'ü | rastgele 40–90 sn | tokenlerin %2'si |
| 2. Hızlı yükseliş (pump) | rastgele 2–10 sn | SOL'ün %15'i | rastgele 120–300 sn | tokenlerin %1'i |
| 3. Kademeli düşüş | rastgele 40–90 sn | SOL'ün %2'si | rastgele 15–45 sn | tokenlerin %4'ü |
| 4. Hızlı düşüş (dump) | kapalı veya 120–300 sn | SOL'ün %1'i | rastgele 2–10 sn | tokenlerin %20'si |
| 5. Yatay bant | rastgele 10–30 sn | SOL'ün %4'ü | rastgele 10–30 sn | alım hacmine eşitleyin |
| 6. Hepsini sat | durduruldu | — | durduruldu | Manuel SAT, %100 |
Her satırın arkasındaki mantık aynıdır: baskı = ortalama işlem büyüklüğü × dakikadaki işlem sayısı. Örneğin ortalama her 30 saniyede bir 1 SOL'ün %3'ü kadar alım yapmak, dakikada yaklaşık 0,06 SOL'lük alım demektir. Satışların SOL cinsinden toplamı daha düşükse fiyat yukarı kayar; daha yüksekse aşağı kayar; kabaca eşitse yatay seyreder.
1. Kademeli yükseliş
Grafikte: düzenli geri çekilmelerle istikrarlı bir yükseliş. Yeşil mumlar kırmızılardan biraz daha sık ve biraz daha büyüktür.
Neden işe yarar: alımlar satışlardan yaklaşık iki kat daha sık gerçekleşir ve biraz daha büyüktür; böylece net alım baskısı fiyatı yavaşça yukarı taşırken satışlar grafiğin iki yönde de hareket etmesini sağlar.
- Zamanlayıcı: rastgele, 15–45 sn
- Miktar Modu: yüzde — SOL bakiyesinin %3'ü (veya rastgele, yaklaşık %2–5)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
- Zamanlayıcı: rastgele, 40–90 sn — alımlardan daha seyrek
- Miktar Modu: yüzde — token bakiyesinin %2'si (veya rastgele, yaklaşık %1–3)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
Haber olmadan oluşan pürüzsüz bir "merdiven", benzer büyüklükteki işlemlerin oldukça düzenli aralıklarla gelmesi ve birçok cüzdanın yalnızca bu tokenle işlem yapması, bir botun tipik imzasıdır. Bu, projenin kötü olduğu anlamına gelmez; ancak grafiğin gerçek talebi değil, birinin ayarlarını yansıttığı anlamına gelir.
2. Hızlı yükseliş (pump)
Grafikte: neredeyse hiç geri çekilme olmadan uzun yeşil mumlardan oluşan sert bir sıçrama.
Neden işe yarar: birkaç saniyede bir büyük alımlar yapılır ve neredeyse hiç satış baskısı yoktur. Sığ bir havuzda her yeni alım fiyatı bir öncekinden daha fazla hareket ettirir.
- Zamanlayıcı: rastgele, 2–10 sn — çok yüksek frekans
- Miktar Modu: yüzde — SOL bakiyesinin %15'i (%10–25)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
- Zamanlayıcı: sabit veya rastgele, 120–300 sn
- Miktar Modu: yüzde — token bakiyesinin %1'i (yalnızca mikro satışlar)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
Bu en pahalı senaryodur: cüzdanlarınızdaki SOL dakikalar içinde tükenir ve her yeni alım daha kötü bir fiyattan gerçekleşir. Başlatmadan önce USD Piyasa Değeri >= ise Durdur ve Toplam SOL Bakiyesi < ise Durdur koşullarını mutlaka ayarlayın.
Haber olmadan dikey mumlar, dakikalar önce aynı kaynaktan fonlanmış cüzdanlardan gelen alımlar ve neredeyse hiç satış yok. Bu şekilde alınan tokenler genellikle daha sonra tepeden satılır — 4. ve 6. senaryolara bakın.
3. Kademeli düşüş
Grafikte: tek bir çöküş mumu olmadan, alçalan tepeler ve alçalan diplerle yavaş bir düşüş.
Neden işe yarar: satışlar alımlardan daha sık ve daha büyüktür, ancak her biri küçüktür. Büyük bir pozisyonu çok sayıda küçük satışa bölmek, her işlemin fiyat etkisini düşük tutar — merkezi bir borsadaki TWAP emriyle aynı fikir. Büyük holder'lar bir pozisyondan, fiyatı tek bir mumla çökertmeden bu şekilde çıkar.
- Zamanlayıcı: rastgele, 40–90 sn
- Miktar Modu: yüzde — SOL bakiyesinin %2'si (%1–3)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
- Zamanlayıcı: rastgele, 15–45 sn
- Miktar Modu: yüzde — token bakiyesinin %4'ü (%3–6)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
İşlem hacmi yüksek kalırken ve holder sayısı artmazken sürekli satışlarla ilerleyen istikrarlı bir "kan kaybı". Solscan'de en büyük holder'ları kontrol edin: bakiyeleri gün geçtikçe azalıyorsa, birisi pozisyonunu dağıtıyordur.
4. Hızlı düşüş (dump)
Grafikte: uzun kırmızı mumlardan oluşan sert bir düşüş.
Neden işe yarar: çok kısa aralıklarla büyük satışlar yapılırken alımlar kapalıdır veya yalnızca arka planda çalışır.
- Zamanlayıcı: kapalı veya rastgele 120–300 sn
- Miktar Modu: yüzde — SOL bakiyesinin %1'i (yalnızca bir miktar hacmi korumak için)
- Zamanlayıcı: rastgele, 2–10 sn
- Miktar Modu: yüzde — token bakiyesinin %20'si (%15–30)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Sıralı veya Rastgele
Her yeni satış bir öncekinden daha kötü bir fiyattan gerçekleşir. Hızlı bir çıkış, 3. senaryodaki kademeli çıkışa göre çok daha az SOL getirir — bu şekilde yalnızca hız sonuçtan daha önemli olduğunda satın.
Büyük holder'lar bu şekilde çıktığında dar bir slippage ayarı sizi kurtarmaz — fiyat düşmeye devam ederken satış işleminiz basitçe başarısız olur. Almadan önce arzın ne kadarının birbirine bağlı bir avuç cüzdanda tutulduğunu kontrol edin.
5. Yatay bant
Grafikte: işlemler devam ederken fiyat dar bir koridorun içinde kalır.
Neden işe yarar: iki bot da aynı hızda ve SOL cinsinden benzer büyüklükte işlem yapar, böylece alımlar ve satışlar birbirini dengeler.
- Zamanlayıcı: rastgele, 10–30 sn
- Miktar Modu: yüzde — SOL bakiyesinin %4'ü (%3–5)
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
- Zamanlayıcı: rastgele, 10–30 sn — alımlarla aynı
- Miktar Modu: yüzde — token bakiyesinin %3–5'i ile başlayın ve satış değeri alım değerine eşit olana kadar ayarlayın
- Cüzdan Sıralama Stratejisi: Rastgele
Aynı kişi kendi cüzdanları arasında iki tarafta da işlem yaptığında ortaya çıkan hacim, tokene yönelik gerçek ilgiyi yansıtmaz — buna wash trading denir. Birçok borsa ve düzenleyici bunu piyasa manipülasyonu olarak kabul eder; DexScreener ve Bubblemaps gibi analiz servisleri de bağlantılı cüzdanları giderek daha sık işaretliyor. Üstelik bunun bir maliyeti de var: her gidiş-dönüşte havuz ücreti iki kez ödenir, üstüne bir de hizmet ücreti eklenir.
Yatay fiyat, sabit kalan holder sayısı ve işlem sayısına oranla az sayıda benzersiz "maker" eşliğinde yüksek hacim. DexScreener'da işlem sayısını maker sayısıyla karşılaştırın; Bubblemaps'te tek bir adresten fonlanmış cüzdan kümelerine bakın.
6. Hepsini sat
Grafikte: tüm yükselişi silip süpüren tek bir dev kırmızı mum.
Nasıl yapılır: iki botu da durdurun, Manuel Kontrol moduna geçin ve tüm cüzdanlardaki tokenlerin %100'ünü aynı anda satın.
- ALIM BOTUNU DURDUR düğmesine basın
- SATIM BOTUNU DURDUR düğmesine basın
- Miktar Modu: yüzde — %100
- Toplu Satış düğmesine basın: satış, yüklenen tüm cüzdanlardan paralel olarak yapılır
Cüzdanlarda kalan tüm tokenleri tek seferde temizlemek için ayrı bir araç da var: Tüm Tokenleri Sat.
Bu, "rug" mumudur. Asıl risk faktörü arzın yoğunlaşmasıdır: tokenlerin büyük bir kısmı tek bir kişinin kontrol ettiği cüzdanlarda duruyorsa, böyle bir mum her an gelebilir.
Maliyeti ne kadar?
Her bot işlemi zincir üstünde (on-chain) gerçekleşen gerçek bir swap'tır ve şunları öder:
- ağ ücreti — temel ücret artı sizin belirlediğiniz öncelik ücreti (Compute Unit Price);
- DEX havuz ücreti — DEX'e ve havuza bağlı olarak genellikle işlemin %0,25'i ile %1'i arasında;
- ChainTx.Tools hizmet ücreti — işlemin %1'ine kadar;
- fiyat etkisi ve slippage — işlem, havuzun likiditesine göre ne kadar büyükse kayıp da o kadar yüksek olur.
Kaba bir formül: maliyet ≈ işlem hacmi × (havuz ücreti + hizmet ücreti) + işlem sayısı × ağ ücreti. Örneğin 5. senaryoda, her iki tarafta işlemler arasında ortalama 20 saniye olduğunda botlar saatte yaklaşık 360 işlem yapar. Ortalama 0,05 SOL'lük işlemlerle bu, yaklaşık 18 SOL hacim eder; toplam %1,25 ücretle de saatte yaklaşık 0,23 SOL tutar — ağ ücretleri ve fiyat etkisi hariç. İşlemler ne kadar hızlı ve büyük olursa bütçe de o kadar hızlı erir.
Bot aktivitesi organik talepten nasıl ayırt edilir?
Bu kontrol listesi hem trader'lar hem de token yaratıcıları için faydalıdır — dikkatli bir alıcının bakacağı şeyler tam olarak bunlardır:
- Zamanlama. İşlemler şüphe uyandıracak kadar düzenli aralıklarla, gece dahil günün her saatinde gelir.
- Büyüklükler. Birçok işlemin tutarı neredeyse aynıdır veya bir bakiyenin yuvarlak bir yüzdesidir.
- Cüzdanlar. İlk işlemlerinden kısa süre önce aynı kaynaktan fonlanmış çok sayıda yeni cüzdan. Solscan bir cüzdandaki SOL'ün nereden geldiğini gösterir; Bubblemaps bu bağlantıları kümeler halinde çizer.
- Holder'lar ve hacim. Hacim artar ama holder sayısı aynı kalır.
- Maker'lar. DexScreener'da işlem sayısına kıyasla az sayıda benzersiz maker vardır.
- Grafik formasyonları. Likiditesi düşük tokenlerde boğa bayrağı, fincan-kulp ve yükselen üçgen gibi klasik teknik analiz formasyonları, tam da trader'lar bunlara tepki verdiği için botlar tarafından bilerek çizilebilir. Küçük memecoin'lerde teknik analiz tek başına güvenilir bir sinyal değildir; her zaman zincir üstü verilerle teyit edin.
- Token ve likidite yetkileri. Mint ve freeze yetkilerinin iptal edildiğini ve likiditenin kilitlendiğini ya da yakıldığını kontrol edin.
Özet
Piyasa Yapıcı, birkaç parametreyi — zamanlayıcı, işlem büyüklüğü ve cüzdan sırası — öngörülebilir bir grafik şekline dönüştürür. Kademeli yükseliş, pump, yavaş dağıtım, dump, yatay bant ve tam çıkış; hepsi farklı ayarlarla çalışan aynı iki döngüdür. Token yaratıcısı için bu, bütçe ve riski planlamaya yönelik bir kılavuzdur; trader için ise grafiği eleştirel bir gözle okumanın ve almadan önce mumların gerçekte neyi gösterdiğini kontrol etmenin bir yoludur.
SSS
+Piyasa yapıcı ile hacim botu aynı şey mi?
Teknik olarak evet: ikisi de belirli bir programa göre cüzdanlarınızdan gerçek swap'lar yapar. Fark ayarlardadır. Alımlar ve satışlar dengeli olduğunda botlar çoğunlukla hacim ekler (5. senaryo); bir taraf diğerine ağır bastığında ise fiyatı hareket ettirir (1–4. senaryolar).
+Kaç cüzdana ihtiyacım var?
Piyasa Yapıcı istediğiniz sayıda cüzdanla çalışır. Cüzdan sayısı arttıkça Cüzdan Sıralama Stratejisi işlemleri daha fazla adrese yayabilir; ancak her cüzdanın ücretler için kendi SOL bakiyesine ihtiyacı vardır — yüzde modunda bot her birinde daima 0,005 SOL bırakır.
+Bot neden kendiliğinden durdu?
Genellikle üç nedenden biriyle: ayarlanan Durdurma Koşulları arasından biri gerçekleşmiştir, cüzdanlarda SOL (alımlar için) veya token (satışlar için) kalmamıştır ya da RPC düğümü istekleri reddetmeye başlamıştır. Logları kontrol edin, cüzdanlara bakiye ekleyin ve premium bir RPC uç noktası kullanın.
+Migrasyondan önceki Pump.fun tokenleriyle çalışır mı?
Evet. Pump.fun bonding curve aşamasındaki tokenler desteklenir ve Piyasa Verileri bloğunda Bonding Curve İlerlemesi gösterilir; böylece tokenin bir DEX havuzuna geçmeye ne kadar yakın olduğunu görebilirsiniz.
+Botları çalıştırmanın maliyeti nedir?
Her işlem ağ ücretini, DEX havuz ücretini (genellikle %0,25–1) ve %1'e kadar ChainTx.Tools hizmet ücretini öder; buna fiyat etkisi de eklenir. Kaba bir tahmin: işlem hacmi × (havuz ücreti + hizmet ücreti) + işlem sayısı × ağ ücreti.
+Piyasa yapıcı bot kullanmak yasal mı?
Bu, yargı bölgesine ve nasıl kullanıldığına bağlıdır. Sahte hacim yaratmak için kendinize karşı işlem yapmak (wash trading) ve koordineli pump-and-dump planları birçok ülkede ve birçok platformda yasaktır. Bu rehber, mekanizmayı eğitim amacıyla açıklar ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
